الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

186

تفسير مجمع البيان (فارسى)

براى هر يك از مؤمنان بهشتى است . الَّتِي وَعَدَ الرَّحْمنُ عِبادَهُ بِالْغَيْبِ : خداوند ، آن بهشت را كه از ديده‌ها پنهان است ، وعدهء بندگان مؤمن خويش داده است . چنان كه مىفرمايد : فَادْخُلِي فِي عِبادِي وَ ادْخُلِي جَنَّتِي يعنى : داخل شو در ميان بندگان مؤمن و بهشت من . برخى گفته‌اند : كلمهء « عباد » شامل مؤمن و كافر هر دو مىشود ، به شرطى كه كافر از كفر خود دست بكشد . اينكه مىگويند : « بالغيب » بخاطر اين است كه آن بهشت را نه چشمى ديده و نه گوشى وصف آن را شنيده است . مردم مؤمن ، با اينكه بهشت از نظرشان غايب است ، بوجود آن تصديق و اعتراف دارند . إِنَّهُ كانَ وَعْدُهُ مَأْتِيًّا : وعدهء خداوند ، لا محالا ، فرا مىرسد . در اينجا كلمه « مأتيا » اسم مفعول و به معناى اسم فاعل است . زيرا « آينده » و « آمده » يكى است . برخى گويند : اسم مفعول به معناى اسم فاعل نيست ، بلكه موعود بهشت است كه مؤمنين وارد آن مىشوند . لا يَسْمَعُونَ فِيها لَغْواً : در اين بهشتها سخن لغو و بىمعنى و بقولى شوخى و فحش و اراجيف ، به گوش مؤمنين نمىخورد . إِلَّا سَلاماً : تنها سخنى كه مىشنوند سلام فرشتگان و سلام خودشان به يكديگر است . زجاج گويد : سلام ، اسم جامعى است كه شامل هر خيرى مىشود . وَ لَهُمْ رِزْقُهُمْ فِيها بُكْرَةً وَ عَشِيًّا : مفسران گويند : در بهشت ماه و خورشيد نيست ، تا صبح و شامى وجود داشته باشد . مقصود اين است كه غذاهايى مثل غذاى صبحانه و شام ، براى آنها آورده مىشود . گويند : عرب هر گاه در روز دو وعده غذا مىخورد ، خوشحال و هر گاه يك وعده غذا مىخورد ، ناراحت مىشد . خداوند متعال به ايشان خبر داد كه در بهشت ، مطابق دو وعده به شما غذا داده مىشود . در آنجا شبى وجود ندارد . سراسر نور است و روشنايى . برخى گويند : حدود شب را بوسيلهء افكندن پرده‌ها و بستن درها مىفهمند و حدود روز را بوسيلهء برداشتن پرده‌ها و گشودن درها .